اعتراضات گسترده در ایران که از اواخر دسامبر آغاز شدهاند، همزمان با سقوط ارزش ریال و مشکلات اقتصادی، باعث شدهاند تا دولت جمهوری اسلامی برای کنترل اوضاع دست به محدودیتهای شدید ارتباطی بزند. اکنون که خاموشی اینترنت وارد پنجمین روز خود شده است، نگرانیها درباره افزایش میزان خشونت و سرکوب معترضان بیشتر شده است.
گزارشها حاکی از آن است که بیش از ۱۰۶۰۰ نفر تاکنون بازداشت شدهاند و تعداد کشتهشدگان نیز به بیش از ۵۰۰ نفر رسیده است. سازمانهای حقوق بشری مستقل اعلام کردهاند که قطع کامل یا تقریباً کامل اینترنت باعث شده تا دسترسی به اطلاعات دقیق و تأیید اخبار بسیار دشوار شود.
آرینا مرادی، عضو سازمان حقوق بشر هنگاو، میگوید تجربههای گذشته نشان دادهاند که هرگاه دولت ایران اینترنت را قطع میکند، هدف اصلی استفاده هرچه بیشتر از خشونت برای سرکوب مردم است. اعتراضات ابتدا در تهران بر سر مشکلات اقتصادی شروع شد اما به سرعت به بیش از ۳۱ استان گسترش یافت و مطالبات مردم فراتر از مسائل اقتصادی رفته و خواستار آزادیهای اساسی و حتی پایان جمهوری اسلامی هستند.
در روز هشتم ژانویه، اعتراضات به اوج خود رسید و بسیاری از شهرهای بزرگ ایران شاهد اعتصابات عمومی بودند. همان شب، اینترنت تقریباً به طور کامل قطع شد؛ اقدامی که توسط گروه مستقل نتبلاک تأیید شده است.
ایران با استفاده از یک «کلید خاموشکننده» اینترنت کنترل کاملی بر زیرساختهای شبکه دارد و میزان اتصال کاربران به کمتر از یک درصد سطح عادی کاهش یافته است. همچنین گزارشهایی درباره تلاش دولت برای مختل کردن سیستم ماهوارهای استارلینک منتشر شده که پیشتر توسط برخی ایرانیان برای دسترسی به اینترنت آزاد مورد استفاده قرار میگرفت.
فعالان حقوق بشر معتقدند حکومت تا زمانی که اعتراضات فروکش نکند یا سرکوب گستردهای انجام ندهد، خاموشی اینترنت را ادامه خواهد داد. آنها هشدار میدهند که این وضعیت بحران داخلی جدی برای رژیم ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، ایالات متحده نسبت به استفاده نیروهای امنیتی ایران از خشونت علیه معترضان هشدار داده و رئیسجمهور آمریکا گزینههای نظامی قوی را بررسی میکند. مقامات ایرانی نیز تهدید کردهاند که هرگونه حمله نظامی آمریکا را پاسخ خواهند داد.
کارشناسان معتقدند قطعی گسترده اینترنت در ایران بخشی از تلاش دولت برای جلوگیری از سازماندهی اعتراضات است اما موفقیت جنبش اعتراضی نیازمند راههایی برای ارتباط و هماهنگی بیشتر میان مردم خواهد بود.