در چند ساعت کوتاه، مناطق اطراف جاده بزرگ اقیانوس در ایالت ویکتوریا شاهد تبدیل شدن جادهها به رودخانههایی خروشان بودند که خودروها و کاروانها را با خود به سمت دریا بردند. این بارش بیسابقه رکوردهای روزانه بارندگی را شکست و برخی ایستگاهها تنها در شش ساعت ۱۸۰ میلیمتر باران ثبت کردند.
این رخداد پس از موج گرمای شدید و آتشسوزیهای گسترده رخ داد و سوال مهمی را مطرح کرد: آیا تغییرات اقلیمی این وضعیت را تشدید کرده است؟
تحقیقات نشان میدهد که تعیین دقیق نقش تغییرات اقلیمی در هر رویداد بارشی سنگین دشوار است، به ویژه در مناطقی مانند استرالیا که نوسانات آبوهوایی بین خشکسالی و سیل سابقه طولانی دارد. اما دانشمندان مطمئن هستند که شدت و فراوانی شدیدترین رویدادهای بارشی به طور کلی افزایش یافته است.
دلیل اصلی این موضوع افزایش دمای جو است؛ هوای گرمتر قادر است بخار آب بیشتری را در خود نگه دارد که هنگام تراکم، به صورت باران فرو میریزد. از زمان دوران پیشاصنعتی تاکنون دمای زمین حدود ۱.۴ درجه سانتیگراد افزایش یافته که باعث شده هوا ظرفیت بیشتری برای نگهداری رطوبت داشته باشد.
بر اساس دادهها، رویدادهای بارش روزانه شدید اکنون حدود ۸ تا ۹ درصد بیشتر از گذشته بارندگی دارند و برای بارشهای بسیار کوتاه مدت اما شدید، این افزایش تا ۲۰ درصد نیز گزارش شده است.
با این حال، کاهش یا ثبات میزان بارندگیهای معمولی دیده میشود چراکه جو گرمتر همچنین پایداری بیشتری پیدا کرده و شرایط لازم برای شروع فرآیند تشکیل ابرهای طوفانی کمتر فراهم میشود. بنابراین، تعداد رویدادهای کوچکتر کاهش یافته ولی رویدادهای بزرگتر قویتر شدهاند.
از نظر سیلابها، اگرچه انتظار میرود با افزایش شدت بارشها سیلابها نیز بیشتر شوند، اما عوامل دیگری مانند خشکی زمین تاثیرگذار هستند. خشکی طولانی مدت خاک باعث جذب بیشتر آب شده و مانع وقوع سیلابهای مکرر میشود. با این حال، سیلابهای بسیار شدید همچنان رو به افزایش هستند زیرا میزان بالای بارندگی توان غلبه بر شرایط خاک خشک را دارد.
این روند باعث ایجاد وضعیتی شده که سیلابهای کوچک کاهش یافته ولی سیلابهای بزرگ خطرناکتر شدهاند. همچنین افزایش بارشهای کوتاه مدت شدید موجب بروز سیلاب ناگهانی شده که زیرساختهای شهری موجود قادر به مقابله با آن نیستند.
در سطح جهانی نیز گزارشها حاکی از وقوع رویدادهای شدید بارشی و سیلابهایی است که خسارات جانی و مالی قابل توجهی برجای گذاشتهاند. کارشناسان هشدار میدهند که با ادامه روند تغییرات اقلیمی، خطرات ناشی از این نوع حوادث طبیعی افزایش خواهد یافت.
