دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ با تحولات چشمگیری در عرصه سیاست خارجی آمریکا همراه بوده است. یکی از موارد غیرمنتظره، تهدید آمریکا به تصاحب قلمروی گرینلند، یکی از مناطق تحت حاکمیت دانمارک و متحد ناتو، است که موجب ایجاد تنشهای بینالمللی شده است.
این رویداد نقطه اوجی بر دوازده ماه آشفتگی جهانی بود که طی آن ترامپ قواعد نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین پس از جنگ جهانی دوم را زیر پا گذاشت. امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، این وضعیت را به دنیایی بدون قانون تشبیه کرده که فقط قانون قویترینها حاکم است.
ترامپ در سخنرانی آغاز دوره دوم خود اعلام کرد که موفقیت خود را نه تنها در پیروزیهای نظامی بلکه در پایان دادن یا اجتناب از جنگها میبیند و خود را صلحطلب و متحدکننده معرفی کرد. اما واقعیت نشان داد که در این مدت آمریکا حملات نظامی به کشورهای مختلفی مانند ایران، سوریه، نیجریه و یمن انجام داده است.
یکی دیگر از اقدامات جنجالی، عملیات شبانه نیروهای آمریکایی برای دستگیری رئیسجمهور ونزوئلا بود که بازتاب گستردهای داشت. کارشناسان امنیتی معتقدند سیاست خارجی ترامپ بسیار غیرقابل پیشبینی است و هر روز خبر جدیدی منتشر میشود که غیرمنتظره به نظر میرسد.
با وجود انتقادهای شدید بینالمللی، ترامپ همچنان مصمم به ادامه سیاستهای تهاجمی خود است و موفقیت عملیات ونزوئلا را عامل دلگرمی خود میداند. برخلاف دوره اول ریاست جمهوری که برخی اعضای دولت سعی در کنترل تصمیمات وی داشتند، اکنون حامیان ترامپ بدون محدودیت از او حمایت میکنند.
از منظر تحلیلگران، سیاستهای ترامپ نشاندهنده پذیرش یک نظم جهانی جدید مبتنی بر رقابت قدرتهای بزرگ با حوزههای نفوذ مشخص است؛ جایی که آمریکا خواهان تثبیت نفوذ خود در نیمکره غربی است و نمونه بارز آن تلاش برای تصاحب گرینلند است. روسیه و چین نیز به ترتیب به دنبال حفظ و گسترش حوزه نفوذ خود هستند.
تمرکز کمتر ترامپ بر منطقه آسیا-اقیانوسیه نیز نگرانیهایی درباره تعهد آمریکا نسبت به امنیت این منطقه ایجاد کرده است. اگرچه وی در اجلاس آسهآن شرکت کرد، اما تاکنون برنامه منسجم یا راهبرد مشخصی برای آسیا ارائه نداده است.
کارشناسان معتقدند ترامپ تمایلی به ورود آمریکا به جنگ طولانی با چین بر سر تایوان ندارد زیرا چنین درگیریای زمانبر خواهد بود. این موضوع اهمیت تدوین راهبردهای جایگزین برای کشورهای همسو مانند استرالیا را دوچندان کرده است.
استرالیا تا کنون توانسته روابط نسبتا خوبی با دولت ترامپ حفظ کند اما نگرانیها درباره تکیه بیش از حد بر حمایت آمریکا افزایش یافته است. تحلیلگران توصیه میکنند استرالیا باید برنامه جایگزینی برای مواجهه با احتمالات مختلف داشته باشد تا بتواند استقلال راهبردی بیشتری کسب کند.
