در سال ۲۰۰۹، استان سینکیانگ چین پس از وقوع خشونتهای مرگبار بین اقلیت اویغور و جمعیت هان در اورومچی، برای مدت طولانی از اینترنت جدا شد. این قطع ارتباط که نزدیک به ۳۱۲ روز به طول انجامید، اقدامی بود برای جلوگیری از گسترش شایعات و ناآرامیهای بیشتر. این رویداد نقطه عطفی در سیاستهای چین در قبال کنترل فضای مجازی و امنیت ملی بود.
امروز، با توجه به ناآرامیهای اخیر در ایران، پکن با دقت وضعیت را زیر نظر دارد. واکنش رسمی چین تاکنون محتاطانه بوده است؛ مقامات چینی بر آرامش تأکید کرده، تحریمها را نقد نموده و از مداخله خارجی هشدار دادهاند. این نوع واکنش نشاندهنده تمایل چین به حفظ تعادل میان محدود کردن نفوذ آمریکا و اجتناب از تشدید تنشهاست.
چین رابطهای کاملاً عملیاتی با ایران دارد که عمدتاً بر مبنای نیازهای انرژی، تجارت و موقعیت استراتژیک شکل گرفته است. حجم تجارت دو کشور در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۴.۷ میلیارد دلار بوده و بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی دریایی ایران توسط چین خریداری شده است.
پکن تجربههایی مشابه با بحرانهایی مانند اوکراین و غزه داشته که در آنها حمایت سیاسی ارائه داده اما از دخالت نظامی یا مسئولیت مستقیم پرهیز کرده است. این رویکرد اکنون نیز در مواجهه با بحران ایران اعمال میشود.
از دید حزب کمونیست چین، ناآرامیهای ایران بیشتر یک مسئله داخلی حکومتی است تا یک مشکل ژئوپلیتیکی. اقدامات سرکوبگرانه، کنترل ارتباطات و محدودیتها بخشی از راهکارهای پیشبینی شده برای حفظ ثبات هستند که پکن نیز خود بارها آنها را تجربه کرده است.
با این حال، فشارهای داخلی مستمر ریسک بالایی برای هرگونه همکاری بلندمدت ایجاد میکند زیرا احتمال فروپاشی ناگهانی رژیم وجود دارد که هزینههای اقتصادی و سیاسی جدی برای منطقه و جهان خواهد داشت.
چین به دنبال ایجاد ائتلافهایی نیست که بر پایه بیثباتی شکل گرفته باشند بلکه هدف آن نقش محوری در نظام بینالمللی بازسازی شده است. بنابراین روابط تهران-پکن باید تعادلی میان نزدیکی کافی برای حفظ نفوذ و فاصله لازم جهت جلوگیری از گرفتار شدن در بحران باشد.
